Oude regels loslaten

Mijn vader noemde ons snotneuzen. Niet als koosnaampje, maar als positiebepaling. Wij waren kinderen, dus wij hadden geen mening. Wij luisterden. Niet omdat hij een slecht mens was, maar omdat dat zo ging. Kinderen gehoorzaamden. Volwassenen beslisten.

Ik heb dat lang niet eens als een regel gezien. Het was gewoon hoe het was.

De regels die het diepst zitten worden nooit uitgesproken. Ze zitten in wat goedgekeurd wordt en wat niet, in veelzeggende stiltes, in wat als deugdzaam geldt en wat als lui of overdreven wordt weggezet. Zo leer je van jongs af aan hoe het hoort, zonder dat iemand het je ooit letterlijk heeft verteld.

Bij ons thuis hoorde hard werken. Stilzitten niet. Tot op de dag van vandaag kan ik niet ontspannen op de bank zonder dat er iets in me zegt dat ik fout bezig ben. Die stem klinkt niet als mijn eigen stem, en hij is het ook niet. Maar hij zit er wel, als een huurder die zijn huur allang niet meer betaalt maar weigert te vertrekken.

Loslaten begint niet met een beslissing. Het begint met zien. Op mijn 35e ben ik uit de kerk gestapt. Ik heb mezelf een tijd atheïst genoemd, omdat ik een blanco startpunt nodig had. Ruimte om te onderzoeken wat ik zelf geloof, zonder het kader dat me was opgelegd. Ik schrijf onder een andere naam, omdat ik merkte dat mijn eigen naam al een filter was, een rem nog voor ik begon. Onder een andere naam verdwijnen de stemmetjes van vroeger naar de achtergrond. Niet helemaal, maar genoeg om te kunnen bewegen.

Wat ik zie is dit: de regels die het langst blijven hangen zijn de regels die zijn samengevallen met je geweten. Ze voelen niet als keuzes maar als waarheden. Alsof afwijken gelijkstaat aan falen, aan wie jij bent als je niet oplet.

Soms zit ik op de bank en geniet ik van het niets doen. Soms zit ik op de bank en voel ik die stem. Het verschil is dat ik nu weet dat het een stem is, en niet de waarheid.

Maar hij zit er nog wel.

Die stem op de bank herken je misschien. Ik heb een printable gemaakt om hem wat beter te leren kennen. Vijf oefeningen, op je eigen tempo, om te zien welke regels er bij je ingeslopen zijn en wat je ermee wilt.